Kısa cevap: Ambalaj uygunluk beyanını üretici düzenler ve imzalar. Beyan bir yerden alınmaz. Üretici onu düzenlemekle ambalajın uygunluğunun sorumluluğunu üstlenir. Beyan her ambalaj tipi için yazılır, tek kullanımlık ambalajda 5 yıl, yeniden kullanılabilir ambalajda 10 yıl saklanır ve yetkili makam isteyince 10 gün içinde sunulur.
"PPWR uygunluk beyanı nasıl alınır" sorusunun cevabı kısadır: alınmaz, yazılır. İngilizce yazışmalarda "declaration of conformity" ya da kısaca DoC diye geçen belge budur. Bu yazı beyanın çevresindeki pratik soruları Tüzük (AB) 2025/40 metnine göre cevaplar: imza, kapsam, dil, saklama ve sunma. Bilgiler 13 Ekim 2026'da kaynaklardan okundu.
Uygunluk beyanını kim imzalar?
Üretici. Uygunluk değerlendirmesi ambalajın şartları karşıladığını gösterdiğinde AB uygunluk beyanını üretici düzenler (Md. 15(2)). Beyan modelinin sonunda bir imza bölümü vardır: kimin adına imzalandığı, düzenlendiği yer ve tarih, imzalayanın adı, görevi ve imzası (Ek VIII).
Tüzükte üretici, ambalajı ya da ambalajlı ürünü imal edendir. Bir başkası bunu kendi adı ya da markasıyla tasarlatıyor ya da ürettiriyorsa üretici odur (Md. 3(1)(13)). Yani imza, fiilen imal edene değil, adına ürettirene de düşebilir.
Komisyonun C(2026) 3702 sayılı rehberine göre beyanı üretici ya da üreticinin yazılı vekâletle atadığı yetkili temsilci kaleme alır. Üretici, tedarikçilerinin verdiği bilgi ve belgelere dayanır. Beyan modelinde de varsa yetkili temsilcinin adı ve adresi için yer vardır (Ek VIII).
Beyanın sorumluluğu kimde kalır?
Üreticide. Tüzük bunu üç yerde söyler:
- Üretici, beyanı düzenlemekle ambalajın tüzük şartlarına uygunluğunun sorumluluğunu üstlenir (Md. 39(4)).
- Beyan modelinde "bu beyan yalnız üreticinin sorumluluğunda düzenlenmiştir" ifadesi yer alır (Ek VIII).
- İç üretim kontrolünde üretici, uygunluğu yalnız kendi sorumluluğunda sağlar ve beyan eder (Ek VII, madde 1).
Rehber aynı sonucu şöyle bağlar: beyanı ya da bir bölümünü fiilen kim yazmış olursa olsun, hukuken sorumlu tek ekonomik işletmeci üreticidir. Metni bir danışmanın ya da bir yazılımın hazırlaması bunu değiştirmez. "Belge veren firma" arayışının neden sonuç vermediğini PPWR belgesi veren firmalar yazısında anlattık.
Her ambalaj tipi için ayrı beyan mı gerekir?
Evet, kural budur. Üretici her ambalaj tipi için yazılı bir uygunluk beyanı düzenler. Beyan, hangi ambalaj için yazıldığını belirtir (Ek VII, madde 4).
"Tip" ile ürün kodu aynı şey değildir. Ticaret Bakanlığı'nın 3 Ağustos 2026 tarihli bilgi notuna göre:
- Tasarım, malzeme bileşimi ve uygunluğu etkileyen başka bir şey değişmediyse, aynı ambalaj tipi için tek beyan birden fazla üretim partisini kapsayabilir.
- Aynı malzemeden üretilen, aynı ürünü içeren ve yalnız ebadı farklı olan ambalajlarda, ebat farkı uygunluğu etkilemiyorsa tek beyan birden fazla ebadı kapsayabilir. Fark uygunluğu etkiliyorsa ayrı değerlendirme gerekir.
- Şişe, kapak ve etiket gibi birden fazla bileşenden oluşan bir ambalaj birimi için tek değerlendirme yapılıp tek beyan düzenlenebilir. Değerlendirmede bütün bileşenlerin bilgisi dikkate alınır.
Ambalaj ya da ambalajlı ürün, AB uygunluk beyanı isteyen birden fazla AB mevzuatına tabi olabilir. Bu durumda, uygun olduğu ölçüde, hepsi için tek beyan düzenlenir. Beyan ilgili mevzuatı ve yayım künyelerini belirtir. Ayrı ayrı beyanlardan oluşan bir dosya biçiminde de olabilir (Md. 39(3)).
Beyan hangi dilde yazılır?
Beyan, ambalajın piyasaya arz edildiği ya da piyasada bulundurulduğu üye devletin istediği dilde ya da dillerde düzenlenir, yahut o dile çevrilir (Md. 39(2)). Dili belirleyen sizin ülkeniz değil, ambalajın satıldığı üye devlettir. Birden fazla ülkeye satıyorsanız birden fazla dil gerekebilir.
Yetkili makama sunduğunuz bilgi ve belgeler için ölçü biraz farklıdır: bunlar o makamın kolayca anlayabileceği bir dilde ya da dillerde verilir (Md. 15(10)).
Biçim için tüzük bir model verir. Beyan Ek VIII'deki yapıyı taşır ve Ek VII'de sayılan öğeleri içerir (Md. 39(2)). Modelin alanlarını burada saymıyoruz. Hepsi PPWR uygunluk beyanı sayfasında açıklamalarıyla duruyor.
Beyan kaç yıl saklanır?
Süre ambalajın türüne göre değişir ve ambalajın piyasaya arz edildiği tarihten başlar:
| Kim | Neyi saklar | Tek kullanımlık | Yeniden kullanılabilir | Dayanak |
|---|---|---|---|---|
| Üretici | Teknik dosya ve AB uygunluk beyanı | 5 yıl | 10 yıl | Md. 15(3) |
| İthalatçı | Beyanın bir kopyası. Teknik dosyanın istenince makama verilebilmesini de sağlar. | 5 yıl | 10 yıl | Md. 18(7) |
| Yetkili temsilci (atanmışsa) | Beyan ve teknik dosya, piyasa gözetim makamlarına sunmak üzere | 5 yıl | 10 yıl | Md. 17(2)(a) |
Beyan, teknik dosyayla birlikte ulusal makamların erişimine hazır tutulur (Ek VII, madde 4). Bakanlık bilgi notu saklama süresini yalnız 5 yıl olarak anar. Tüzük metni yeniden kullanılabilir ambalaj için 10 yıl der. Yeniden kullanılabilir ambalaj üretiyorsanız tüzükteki süreyi esas alın.
Yetkili makam isteyince kaç günde verilir?
10 gün içinde. Ulusal makamın gerekçeli talebi üzerine üretici, ambalajın uygunluğunu göstermek için gereken bütün bilgi ve belgeyi, teknik dosya dahil, sunar. İlgili belgeler talebin alınmasından itibaren 10 gün içinde hazır edilir. Belgeler elektronik olarak, istenirse kâğıt olarak verilir (Md. 15(10)). Beyanın bir kopyası da istendiğinde ilgili makamlara sunulur (Ek VII, madde 4).
Aynı 10 günlük süre ithalatçı için de geçerlidir (Md. 18(8)). Yetkili makamlar her yıl beyanların en azından bir bölümünün doğruluğunu risk temelli yaklaşımla denetlemeye çalışır (Md. 39(5)).
On gün, dosyayı o anda kurmaya yetecek bir süre olarak düşünülmemeli. Bakanlık bilgi notu, firmaların talep gelmesini beklemeden teknik dosyayı düzenli tutmasını ve ambalaj tipiyle test raporlarını ilişkilendiren bir kayıt kurmasını önerir.
İthalatçının beyandaki payı nedir?
İthalatçı beyanı yazmaz, ama beyansız ambalajı piyasaya arz edemez. Arzdan önce, üreticinin uygunluk değerlendirmesini yaptığını ve teknik dosyayı hazırladığını temin eder (Md. 18(2)). Ambalajın uygun olmadığını düşünüyorsa ya da buna inanmak için nedeni varsa, uygun hale gelene kadar piyasaya arz etmez (Md. 18(2)).
Bir istisna vardır. İthalatçı ya da dağıtıcı ambalajı kendi adı ya da markası altında piyasaya arz ederse, yahut piyasadaki ambalajı uygunluğu etkileyebilecek biçimde değiştirirse üretici sayılır ve üreticinin yükümlülüklerini taşır (Md. 21). O durumda beyanı düzenleyen ve imzalayan da odur.
Beyan her sevkiyatla gider mi?
Ticaret Bakanlığı'nın 3 Ağustos 2026 tarihli bilgi notuna göre hayır:
- Beyan her sevkiyat için yeniden hazırlanmaz.
- Tüzükte ve Komisyon rehberinde, beyanın her sevkiyata fiziki olarak eklenmesini isteyen bir hüküm bulunmuyor.
- Beyanın her ithalat işleminde gümrük idaresine sunulmasını zorunlu kılan genel bir hüküm de bulunmuyor.
Aynı nota göre piyasa gözetim makamları, gümrük idareleri ya da yetkili ulusal otoriteler talep ederse belgelerin ibrazı gerekebilir. Denetim yalnız gümrükte değil, ürün piyasaya arz edildikten sonra da yapılabilir. Kısacası beyan koliye konan bir kâğıt değildir, istendiğinde hemen çıkarılabilen bir kayıttır. Başka sık sorulanlar için sık sorulan sorular sayfasına bakın.
Beyanı güncel tutmak ne demek?
Tüzük, beyanın sürekli güncellenmesini ister (Md. 39(2)). Bunun arkasında üreticinin seri üretimle ilgili yükümlülüğü durur. Üretici, seri üretimin uygun kalması için usuller kurar. Ambalajın tasarımındaki ya da özelliklerindeki değişiklikleri ve uygunluğu beyan ederken dayandığı standartlardaki ya da şartnamelerdeki değişiklikleri hesaba katar. Uygunluğun etkilenebileceğini görürse değerlendirmeyi yeniden yapar ya da yaptırır (Md. 15(4)).
Bakanlık bilgi notuna göre teknik dosyanın ve gerektiğinde beyanın gözden geçirilmesi gereken durumlar şunlardır:
- Ambalaj tasarımının değişmesi.
- Kullanılan malzemenin değişmesi.
- Üretim sürecinde uygunluğu etkileyebilecek bir değişiklik yapılması.
- Uygunluğu etkileyen başka bir değişiklik olması.
Pratikte bu, tedarikçi ya da malzeme değiştirdiğinizde beyana dokunmadan önce dosyaya bakmanız demektir. Beyan dosyaya dayanır. Dosyanın nelerden oluştuğunu PPWR belgesi sayfasında bulursunuz.
Her ambalaj tipinin beyanını ve dayandığı belgeleri elle izlemek istemiyorsanız Registamp'in PPWR modülü ambalaj kayıtlarınızdan teknik dosyayı ve beyanı hazırlar. İmza ve sorumluluk üreticide kalır. Registamp PPWR modülüne bakın.
Bu yazı genel bilgilendirme içindir, hukuki görüş değildir.
Kaynaklar
- Tüzük (AB) 2025/40, Ambalaj ve Ambalaj Atıkları Tüzüğü (Md. 15, 17, 18, 21, 39, Ek VII, Ek VIII): eur-lex.europa.eu/eli/reg/2025/40/oj
- Avrupa Komisyonu rehber bildirimi, C(2026) 3702 final, 5 Haziran 2026: EUR-Lex
- T.C. Ticaret Bakanlığı, PPWR duyurusu ve bilgi notu, 3 Ağustos 2026: ticaret.gov.tr