Kısa cevap: İyi bir PPWR eğitimi yedi konuyu tüzük metninden anlatır: tanımlar ve roller, kimyasal sınırlar, uygunluk değerlendirmesi ve teknik dosya, AB uygunluk beyanı, kimlik bilgisi ve saklama, tedarikçiden bilgi toplama, takvim. Eğitimin sonunda elinize geçen şey bir "PPWR belgesi" olmaz. Beyanı üretici kendisi düzenler (Md. 38, Md. 39, Ek VII).
"PPWR eğitimi" diye arıyorsanız büyük olasılıkla AB'deki alıcınız sizden bir belge ya da bilgi istedi ve ekibinizin konuyu hızla öğrenmesi gerekiyor. Bu yazı bir eğitim önermez. Bunun yerine Tüzük (AB) 2025/40'ın yapısından çıkan konu listesini verir. Listeyi bir eğitim programını tartmak için de, kendi iç eğitiminizi kurmak için de kullanabilirsiniz. Bilgiler 13 Ekim 2026'da kaynaklardan okundu.
PPWR eğitiminde hangi konular anlatılmalı?
Aşağıdaki yedi başlık tüzüğün kendi sırasını izler. Her başlığın yanında dayandığı madde yazıyor. Bir eğitim programında bu başlıklardan biri eksikse, eksik kalan kısmı ekibiniz sonradan kendisi tamamlamak zorunda kalır.
| Konu | Ekibin öğrenmesi gereken | Madde |
|---|---|---|
| Tanımlar ve roller | Üretici, tedarikçi, ithalatçı ve dağıtıcı kimdir, hangi durumda rol değişir | Md. 3(1)(13), 3(1)(16), 3(1)(17), Md. 19, Md. 21 |
| Kimyasal sınırlar | Ağır metal toplamı ve gıda temaslı ambalajda PFAS eşikleri | Md. 5(4), Md. 5(5), Md. 5(6) |
| Uygunluk değerlendirmesi ve teknik dosya | İç üretim kontrolü yöntemi ve dosyanın içeriği | Md. 15(2), Md. 38, Ek VII |
| AB uygunluk beyanı | Beyanın modeli, dili, güncel tutulması ve sorumluluk | Md. 39, Ek VIII |
| Kimlik bilgisi ve saklama | Ambalajın üstündeki bilgiler, saklama süreleri, belge talebine cevap süresi | Md. 15(3), 15(5), 15(6), 15(10), Md. 18(3), 18(7) |
| Tedarikçiden bilgi toplama | Tedarikçinin üreticiye vermek zorunda olduğu bilgi ve belge | Md. 16 |
| Takvim | Bugün geçerli olanlar ile sonraki yıllara bağlı olanların ayrımı | Md. 71, Md. 68, Md. 12(1), Md. 6(3), Md. 7(1) |
Roller ve kimyasal sınırlar başlığında neye dikkat edilmeli?
Bütün yükümlülükler role bağlıdır. Bu yüzden eğitim tanımlarla başlamalıdır. Üretici, ambalajı ya da ambalajlı ürünü imal edendir (Md. 3(1)(13)). Tedarikçi, üreticiye ambalaj ya da ambalaj malzemesi sağlayandır (Md. 3(1)(16)). İthalatçı AB'de yerleşiktir ve üçüncü ülkeden gelen ambalajı piyasaya arz eder (Md. 3(1)(17)). İthalatçı ya da dağıtıcı ambalajı kendi adı ya da markasıyla piyasaya arz ederse üretici sayılır (Md. 21).
Türkiye'deki firmanın hangi role düştüğü konusunda Ticaret Bakanlığı'nın 3 Ağustos 2026 tarihli bilgi notuna göre bir değerlendirme yapılabilir. Bu bir yorumdur, tüzük hükmü değildir. Eğitimde bu ayrımın açık söylenmesini bekleyin.
Kimyasal sınırlar başlığında iki ayrı kural vardır ve kapsamları farklıdır:
- Ağır metal: kurşun, kadmiyum, cıva ve altı değerlikli krom toplamı en çok 100 mg/kg olabilir. Kural bütün ambalajlar için geçerlidir (Md. 5(4)).
- PFAS: yalnız gıda temaslı ambalajda, 12 Ağustos 2026'dan itibaren üç eşik uygulanır: tek bir PFAS için 25 ppb, PFAS toplamı için 250 ppb, polimerik PFAS dahil 50 ppm (Md. 5(5)).
- Kanıt: iki sınıra uygunluk teknik dosyada gösterilir (Md. 5(6)).
Teknik dosya, beyan ve saklama başlığında ne öğrenilmeli?
Üretici ambalajı piyasaya arz etmeden önce uygunluk değerlendirmesini yapar ya da yaptırır ve teknik dosyayı hazırlar (Md. 15(2)). Yöntem Ek VII'deki iç üretim kontrolüdür (Md. 38). Bu yöntemde üretici, ambalajın şartları karşıladığını kendi sorumluluğunda temin ve beyan eder (Ek VII, 1. nokta). Teknik dosyanın asgari içeriği Ek VII'nin 2. noktasında sayılır: genel tanım ve kullanım amacı, tasarım ve imalat çizimleri ile bileşen malzemeleri, uygulanan standart ve şartnamelerin listesi, yapılan değerlendirmelerin açıklaması ve test raporları.
AB uygunluk beyanı Ek VIII'deki modeli izler ve sürekli güncel tutulur. Ambalajın piyasaya arz edildiği üye devletin istediği dilde düzenlenir ya da o dile çevrilir (Md. 39(2)). Üretici beyanı düzenleyerek ambalajın uygunluğunun sorumluluğunu üstlenir (Md. 39(4)). Beyan her ambalaj tipi için ayrı yazılır (Ek VII, 4. nokta). Ayrıntı için PPWR uygunluk beyanı sayfasına bakın.
Saklama ve kimlik bilgisi çoğu zaman en son anlatılan, ama denetimde ilk sorulan konudur:
- Teknik dosya ve beyan, tek kullanımlık ambalajda 5 yıl, yeniden kullanılabilir ambalajda 10 yıl saklanır (Md. 15(3)). İthalatçı için aynı süreler Md. 18(7)'de yazar.
- Ulusal makam gerekçeli talepte bulunursa belgeler 10 gün içinde sunulur (Md. 15(10)).
- Ambalajda tür, parti ya da seri numarası bulunur (Md. 15(5)). Üreticinin adı ve posta adresi ambalajda ya da bir veri taşıyıcıda yer alır (Md. 15(6)). İthalatçı kendi adını ve adresini ekler (Md. 18(3)). Bu konuyu PPWR etiket zorunluluğu yazısında ayrıca anlattık.
Tedarikçiden bilgi toplama ve takvim neden ayrı birer konu?
Teknik dosyadaki kanıtların çoğu sizin değil, malzeme tedarikçinizin elindedir. Tüzük bunu bir yükümlülüğe bağlar: tedarikçi, üreticinin uygunluğu gösterebilmesi için gereken bütün bilgi ve belgeyi üreticinin kolayca anlayacağı bir dilde, kâğıt ya da elektronik olarak verir (Md. 16(1)). Eğitimin bu maddeyi anlatması, satın alma ekibinizin tedarikçiden neyi hangi dayanakla isteyeceğini bilmesi demektir.
Takvim başlığında aranacak şey kesin tarih ile şartlı tarihin ayrılmasıdır. Tüzük 12 Ağustos 2026'dan beri uygulanıyor (Md. 71). Üye devletler ceza kurallarını 12 Şubat 2027'ye kadar belirler (Md. 68). Buna karşılık şu tarihler bir ikincil düzenlemenin yürürlüğe girmesine bağlıdır:
- Uyumlaştırılmış malzeme etiketi: 12 Ağustos 2028 ya da uygulama tasarruflarının yürürlüğe girmesinden 24 ay sonrası, hangisi geçse (Md. 12(1)).
- Geri dönüştürülebilirlik sınıfı şartı: 1 Ocak 2030 ya da ilgili yetki devrine dayanan tasarruflardan 24 ay sonrası, hangisi geçse (Md. 6(3)).
- Plastik kısımda asgari geri dönüştürülmüş içerik: 1 Ocak 2030 ya da hesap yöntemini belirleyen uygulama tasarrufundan 3 yıl sonrası, hangisi geçse (Md. 7(1)).
Tarihlerin tamamı PPWR takvimi sayfasında maddeleriyle duruyor.
Firma içinde kim neyi bilmeli?
Bu bölüm tüzükten gelmez, pratik bir öneridir. Tüzük firma içi görev dağılımı yapmaz. Küçük bir firmada bu rollerin birkaçı aynı kişide toplanabilir.
| Birim | Bilmesi önerilen |
|---|---|
| Satın alma | Tedarikçiden hangi bilgi ve belgenin isteneceği, ağır metal ve PFAS sınırları, tedarikçi değişince dosyanın da değişeceği |
| Kalite | Teknik dosyanın içeriği, test raporlarının nasıl okunacağı, ambalaj tasarımı değişince yeniden değerlendirme gereği, saklama süreleri |
| İhracat | Firmanın hangi rolde olduğu, alıcının ne istediği, kimlik bilgisi, beyanın dili, belge talebine cevap süresi |
| Yönetim | Beyanı düzenleyenin sorumluluğu üstlendiği, takvimde hangi tarihin kesin hangisinin şartlı olduğu, kaynak ayırma kararı |
Bir PPWR eğitimini değerlendirirken ne sorulur?
Program içeriğine bakarken dört soru işinizi görür. Cevapları tüzük metninden kendiniz denetleyebilirsiniz.
- Kaynağı tüzük metni mi? Her bilginin yanında madde numarası olmalı. Madde gösterilmeyen bir bilgiyi alıcınıza ya da bir makama karşı savunamazsınız.
- Şartlı tarihleri kesin gibi mi anlatıyor? Etiket, geri dönüştürülebilirlik sınıfı ve asgari içerik tarihleri "hangisi geçse" kaydıyla yazılmıştır (Md. 12(1), Md. 6(3), Md. 7(1)). Bu kayıt atlanmışsa takvim eksik anlatılıyor demektir.
- "Belge veriyoruz" diyor mu? Tüzüğe göre uygunluğu gösteren belge AB uygunluk beyanıdır ve onu üretici düzenler (Md. 15(2), Md. 39). Değerlendirme yöntemi iç üretim kontrolüdür; üretici uygunluğu kendi sorumluluğunda beyan eder (Md. 38, Ek VII). Bir eğitime katılmak bu beyanın yerini tutmaz. Konuyu PPWR belgesi sayfasında açtık.
- Tüzük hükmü ile rehber tavsiyesini ayırıyor mu? Komisyon'un C(2026) 3702 sayılı rehberi bir yorum metnidir. Rehberdeki bir tavsiye tüzük hükmü gibi sunuluyorsa dikkat edin.
Eğitimden sonraki ilk 30 günde ne yapılır?
Aşağıdaki sıra da bir öneridir. Amaç, öğrenileni unutulmadan kayda dökmektir.
- Ambalaj listenizi çıkarın. AB'ye giden her ambalaj tipini ve bileşenlerini yazın. Beyan ambalaj tipi başına düzenlenir (Ek VII, 4. nokta).
- Her tip için rolünüzü belirleyin. Üretici misiniz, tedarikçi mi (Md. 3(1)(13), Md. 3(1)(16))? Alıcınızla yazılı olarak teyitleşin.
- Tedarikçilerden bilgi isteyin. Ağır metal ve PFAS ölçümlerini, malzeme bilgilerini Md. 16'ya dayanarak talep edin.
- Teknik dosya iskeletini kurun. Ek VII'nin 2. noktasındaki başlıkları açın, elinizdeki belgeleri yerleştirin, boş kalanları not edin.
- Beyanı hazırlayın. Dosyası tamamlanan ambalaj tipleri için Ek VIII modelinde beyanı düzenleyin (Md. 39).
- Kimlik bilgisini ve saklamayı düzenleyin. Ambalajın üstündeki bilgileri denetleyin (Md. 15(5), Md. 15(6)). Belgelerin 5 ya da 10 yıl saklanacağı yeri ve sorumlusunu belirleyin (Md. 15(3)).
Bu adımları elle yürütmek istemiyorsanız Registamp'in PPWR modülü ambalaj kayıtlarınızdan teknik dosyayı ve beyanı hazırlar. Registamp PPWR modülüne bakın.
Bu yazı genel bilgilendirme içindir, hukuki görüş değildir. Kendi ambalajınız için karar verirken tüzük metnine ve gerekirse bir uzmana başvurun.
Kaynaklar
- Tüzük (AB) 2025/40, ambalaj ve ambalaj atıkları: eur-lex.europa.eu/eli/reg/2025/40/oj
- Avrupa Komisyonu rehber bildirimi, C(2026) 3702 final, 5 Haziran 2026: EUR-Lex
- Ticaret Bakanlığı, PPWR duyurusu ve bilgi notu, 3 Ağustos 2026: ticaret.gov.tr