Kısa cevap: PPWR'ın uyumlaştırılmış malzeme etiketi bugün zorunlu değildir. Başlangıç tarihi şartlıdır: 12 Ağustos 2028 ya da ilgili uygulama tasarruflarının yürürlüğe girmesinden 24 ay sonrası, hangisi daha geçse (Md. 12(1)). Bugün, yani 12 Ağustos 2026'dan beri ambalajda bulunması gereken şey kimlik bilgisidir: tür, parti ya da seri numarası, üreticinin adı ve adresi, ithalatçının adı ve adresi (Md. 15(5)-(6), Md. 18(3)).
"PPWR etiketi" denince iki ayrı şey karışıyor. Biri, tüketicinin atığı ayırması için tasarlanan ve biçimi henüz belli olmayan uyumlaştırılmış etikettir. Öbürü, ambalajın kime ait olduğunu gösteren kimlik bilgisidir ve bugün geçerlidir. Bu yazı Tüzük (AB) 2025/40'ın 12. maddesini fıkra fıkra okur. Bilgiler 13 Ekim 2026'da kaynaklardan okundu. Tüzüğün öbür şartları için PPWR şartları sayfasına bakabilirsiniz.
PPWR etiket zorunluluğu ne zaman başlıyor?
Tüzükte tek bir etiket tarihi yoktur. 12. madde birkaç etiketi ayrı ayrı düzenler ve çoğunun tarihi bir uygulama tasarrufuna bağlıdır. "Hangisi geçse" kaydı tüzüğün kendi ifadesidir; 2028 ve 2029 tarihlerini kesin tarih gibi okumayın.
| Hüküm | Ne zaman | Madde |
|---|---|---|
| Kimlik bilgisi (numara, üretici ve ithalatçı adı, adresi) | 12 Ağustos 2026'dan beri geçerli | Md. 15(5)-(6), Md. 18(3), Md. 71 |
| Uyumlaştırılmış malzeme etiketi | 12 Ağustos 2028 ya da uygulama tasarruflarının yürürlüğe girmesinden 24 ay sonrası, hangisi geçse | Md. 12(1) |
| Yeniden kullanılabilir ambalaj etiketi ve dijital veri taşıyıcı | 12 Şubat 2029 ya da uygulama tasarrufunun yürürlüğe girmesinden 30 ay sonrası, hangisi geçse | Md. 12(2) |
| Geri dönüştürülmüş içerik etiketi (kullanılıyorsa uyulacak biçim) | 12 Ağustos 2028 ya da uygulama tasarrufunun yürürlüğe girmesinden 24 ay sonrası, hangisi geçse | Md. 12(4) |
| EPR simgesi | Tüzük 12 Şubat 2027 tarihini anar; ayrıntısı aşağıda | Md. 12(9) |
Bir de geçiş hükmü var. Bu tarihlerden önce AB'de üretilen ya da ithal edilen ve yeni etiket ölçütlerini karşılamayan ambalaj, etiket şartlarının yürürlüğe girdiği tarihten sonra 3 yıl daha piyasada bulundurulabilir (Md. 12(12)). Bütün tarihleri bir arada görmek için PPWR takvimi sayfasına bakın.
Uyumlaştırılmış malzeme etiketi neyi gösterecek?
Md. 12(1)'e göre piyasaya arz edilen ambalaj, malzeme bileşimi hakkında bilgi içeren uyumlaştırılmış bir etiket taşıyacak. Amaç tüketicinin atığı ayırmasını kolaylaştırmaktır. Etiket piktogramlara dayanacak ve engelli kişiler dahil herkesin kolayca anlayacağı biçimde olacak.
- Kapsam dışı: e-ticaret ambalajı hariç taşıma ambalajı ve depozito iade sistemine tabi ambalaj bu yükümlülüğün dışındadır (Md. 12(1)).
- Kompostlanabilir ambalaj: etiket malzemenin kompostlanabilir olduğunu, evde kompostlamaya uygun olmadığını ve doğaya atılmaması gerektiğini belirtir (Md. 12(1)).
- Endişe verici madde: böyle madde içeren ambalaj standart, açık dijital işaretleme teknolojisiyle işaretlenir. Yöntemini Komisyon belirleyecek (Md. 12(1), Md. 12(7)).
- Nasıl uygulanır: etiket ambalaja görünür, okunur ve kolay silinmeyecek biçimde yapıştırılır, basılır ya da kazınır. Ambalajın niteliği ya da boyutu buna izin vermiyorsa gruplanmış ambalaja konur (Md. 12(5)).
- Dil: bilgiler, ambalajın piyasada bulundurulacağı üye devletin belirlediği, son kullanıcının kolayca anlayacağı dilde verilir (Md. 12(5)).
Komisyon'un C(2026) 3702 sayılı rehberine göre ayırma etiketi ile yeniden kullanılabilir ambalaj etiketinin kullanımı zorunludur. Geri dönüştürülmüş içerik ve biyo bazlı içerik etiketi ise isteğe bağlıdır. Kullanmak zorunda değilsiniz, ama kullanırsanız uyumlaştırılmış teknik şartlara uymanız gerekir (Md. 12(4)).
Yeniden kullanılabilir ambalajda etiket ve QR şartı nedir?
Md. 12(2)'ye göre yeniden kullanılabilir ambalaj, kullanıcıya ambalajın yeniden kullanılabilir olduğunu bildiren bir etiket taşıyacak. Tarih yine şartlıdır: 12 Şubat 2029 ya da uygulama tasarrufunun yürürlüğe girmesinden 30 ay sonrası, hangisi geçse.
Etiketin yanında bir dijital katman da var. Yeniden kullanım sisteminin varlığı ve toplama noktaları gibi ek bilgiler QR kod ya da başka bir standart, açık dijital veri taşıyıcı ile sunulacak. Bu taşıyıcı ambalajın izlenmesini ve sefer ile rotasyon sayısının hesaplanmasını kolaylaştıracak. Hesap mümkün değilse ortalama bir tahmin verilecek (Md. 12(2)).
Bir istisna var: Ek VI'ya göre sistem işletmecisi bulunmayan açık döngü sistemlerinde etiket ve dijital veri taşıyıcı şartı uygulanmaz (Md. 12(3)).
QR kod malzeme etiketinde de karşınıza çıkar, ama orada isteğe bağlıdır. Uyumlaştırılmış etikete ek olarak, ambalajın her bileşeninin nereye atılacağını anlatan bir QR kod ya da benzeri veri taşıyıcı koyabilirsiniz (Md. 12(1)).
EPR simgesi için 12 Şubat 2027 hükmü ne diyor?
Md. 12(9)'un söylediği şudur: 12 Şubat 2027'ye kadar, bir genişletilmiş üretici sorumluluğu (EPR) sistemine dahil olan ambalaj, o sistemin uygulandığı üye devletlerin topraklarında tanımlanabilir. Bu tanımlama yalnız QR kod ya da başka bir standart, açık dijital işaretleme teknolojisi içindeki ilgili bir simgeyle yapılır. Simge, yükümlünün EPR yükümlülüklerini yerine getirdiğini gösterir. Açık olmalı, tüketiciyi ya da son kullanıcıyı ambalajın geri dönüştürülebilirliği ya da yeniden kullanılabilirliği konusunda yanıltmamalıdır.
Komisyon rehberi bu fıkrayı şöyle okur: PPWR, EPR için fiziksel etiketleri yasaklar ve bu bilginin yalnız dijital biçimde verilmesine izin verir.
Aynı maddede bir genel yasak da bulunur. Uyumlaştırılmış etiketin düzenlediği konularda tüketiciyi yanıltması ya da kafasını karıştırması olası etiket, işaret, simge ve yazı kullanılamaz (Md. 12(8)).
Bugün ambalajın üstünde hangi bilgiler bulunmalı?
Uyumlaştırılmış etiket beklenirken geçerli olan kural kimlik bilgisidir. Bunlar 12. maddeden değil, üretici ve ithalatçı yükümlülüklerinden gelir.
- Tanımlama unsuru: ambalaj tür, parti ya da seri numarası ya da tanınmasını sağlayan başka bir unsur taşır. Boyutu ya da niteliği buna izin vermiyorsa bilgi, ürüne eşlik eden bir belgede verilir (Md. 15(5)).
- Üretici bilgisi: üretici adını, tescilli ticaret unvanını ya da tescilli markasını ve kendisine ulaşılabilecek posta adresini ambalajda ya da bir QR kodda veya başka bir veri taşıyıcıda belirtir. Varsa elektronik iletişim yolu da yazılır. Posta adresi tek bir irtibat noktası gösterir (Md. 15(6)).
- İthalatçı bilgisi: ithalatçı kendi adını, tescilli ticaret unvanını ya da markasını ve posta adresini ambalajda belirtir. Mümkün değilse dijital veri taşıyıcı ya da eşlik eden belge kullanılır (Md. 18(3)).
- Okunurluk: bu bilgiler açık, anlaşılır ve okunur olmalı, ürünün öbür AB mevzuatından gelen etiket bilgilerinin yerine geçmemeli ve onları örtmemelidir (Md. 15(7), Md. 18(4)).
Ticaret Bakanlığı'nın 3 Ağustos 2026 tarihli bilgi notuna göre üretici, tanımlamayı sağlayacak tür, parti, seri numarası ya da başka unsuru serbestçe seçebilir. Birden fazla bileşenden oluşan ambalaj biriminde her bileşenin ayrı işaretlenmesi zorunlu değildir. Aynı nota göre PAP gibi malzeme tanımlama kodları 15. maddenin zorunlu tuttuğu bilgiler arasında değildir.
Etiket tasarımının ayrıntısı neden henüz belli değil?
Etiketin piktogramları, biçimi ve dijital sunumu tüzükte yazmaz. Bunları Komisyon uygulama tasarruflarıyla belirleyecek. Tüzük Komisyon'a iki görev verir: uyumlaştırılmış etiketi ve etiketleme şartlarının biçimini belirlemek (Md. 12(6)) ve malzeme bileşimini dijital işaretleme teknolojisiyle tanımlama yöntemini belirlemek (Md. 12(7)). İkisi için de öngörülen tarih 12 Ağustos 2026'dır. Endişe verici maddelerin dijital işaretleme yöntemi için tarih 1 Ocak 2030'dur (Md. 12(7)).
Bu tasarrufların kabul edilip edilmediğini doğrulayamadık. 13 Ekim 2026'da elimizdeki kaynaklarda kabul edildiğine dair bilgi yok. Ticaret Bakanlığı'nın 3 Ağustos 2026 tarihli bilgi notuna göre o tarihte ortak etiket formatı henüz yayımlanmamıştı. Etiket tarihi tasarrufların yürürlüğe girmesine bağlı olduğu için, başlangıç gününü bugünden hesaplamak mümkün değildir.
Bu arada alıcınız sizden bir ayırma etiketi ya da QR kod isteyebilir. Bakanlık notu bunu açıkça ayırır: bazı AB müşterileri ticari tercihleriyle PPWR'da henüz zorunlu olmayan etiket ya da bilgi isteyebilir ve bu talepler tüzükten doğan yasal yükümlülükle karıştırılmamalıdır.
Etiket için şimdiden ne hazırlanır?
Aşağıdaki adımlar pratik öneridir, tüzük hükmü değildir.
- Kimlik bilgisini bugün tamamlayın. Her ambalaj tipinde tanımlama unsuru ile üretici adı ve adresi var mı, denetleyin (Md. 15(5)-(6)). Beyanla bağlantısı için PPWR uygunluk beyanı sayfasına bakın.
- Malzeme bileşimini bileşen bileşen kaydedin. Gelecekteki etiket malzeme bileşimini gösterecek (Md. 12(1)). Gövde, kapak, etiket gibi her bileşenin malzemesini şimdiden yazın.
- Ambalajın üstündeki simgeleri envanterleyin. Hangi ambalajda hangi geri dönüşüm ya da EPR simgesi basılı, listeleyin. Md. 12(8) ve Md. 12(9) açısından alıcınızla gözden geçirin.
- Ekibinizi bilgilendirin. Satın alma, kalite ve ihracat aynı takvimi bilmeli. Konu listesi için PPWR eğitimi yazısına bakın.
Kimlik bilgisini elle hazırlamak istemiyorsanız Registamp'in PPWR modülü ambalaj kayıtlarınızdan tür ya da parti numarası ile üretici adı ve adresini içeren, kare kodlu yazdırılabilir bir kimlik etiketi üretir. Uyumlaştırılmış malzeme etiketi ikincil mevzuata bağlı olduğu için modülde henüz yer almaz. Registamp PPWR modülüne bakın.
Bu yazı genel bilgilendirme içindir, hukuki görüş değildir. Kendi ambalajınız için karar verirken tüzük metnine ve gerekirse bir uzmana başvurun.
Kaynaklar
- Tüzük (AB) 2025/40, ambalaj ve ambalaj atıkları (Md. 12, Md. 15, Md. 18): eur-lex.europa.eu/eli/reg/2025/40/oj
- Avrupa Komisyonu rehber bildirimi, C(2026) 3702 final, 5 Haziran 2026: EUR-Lex
- Ticaret Bakanlığı, PPWR duyurusu ve bilgi notu, 3 Ağustos 2026: ticaret.gov.tr