Kısa cevap: Evet. Tüzük, malzemesine bakmadan bütün ambalajlara uygulanır (Md. 2(1)) ve taşıma ambalajını ayrıca tanımlar (Md. 3(1)(7)). Palet, streç film ve koli için bugün geçerli olan şartlar ağır metal sınırı, uygunluk değerlendirmesi, AB uygunluk beyanı ve kimlik bilgisidir. PFAS sınırı yalnız gıdayla temas eden ambalaja uygulanır.
Çoğu firma PPWR deyince raftaki kutuyu, şişeyi, poşeti düşünür. Oysa malınızı AB'ye taşıyan palet, onu saran film ve içine koyduğunuz koli de ambalajdır. Bu yazı o üç kalemi ele alır. Bilgiler 13 Ekim 2026'da kaynaklardan okundu. Her bilginin yanında dayandığı madde yazılıdır.
Palet, streç film ve koli PPWR kapsamında mı?
Kapsamdadır. Tüzük (AB) 2025/40, ambalajın sanayide, dağıtımda, perakendede ya da evde kullanılmasına bakmaz. Hepsine uygulanır (Md. 2(1)). Ambalaj tanımı da geniştir: bir ekonomik işletmecinin ürünü başka bir işletmeciye ya da son kullanıcıya ulaştırırken muhafaza, koruma, elleçleme, teslim ya da sunum için kullanacağı her kalem ambalajdır (Md. 3(1)(1)).
Ticaret Bakanlığı'nın 3 Ağustos 2026 tarihli bilgi notuna göre şu kalemler, ürünü korumak ya da taşımak için kullanıldıkları ölçüde ambalaj sayılır: ahşap palet, EPAL palet, plastik ya da metal çember, streç film, karton kutu, oluklu mukavva koli, iç koruyucu ve ayırıcı karton, hava yastığı, köpük koruyucu. Yalnız lojistikte kullanılması bir ambalajı kapsam dışına çıkarmaz.
Tüzüğün Ek I'i ambalaj sayılan ve sayılmayan kalemlerden örnekler verir. Bakanlık notuna göre yalnız bu listeye bakmak yetmez, esas ölçü Md. 3'teki tanımdır. Genel çerçeve için PPWR kapsamı sayfasına bakabilirsiniz.
Satış, grup ve taşıma ambalajı nasıl ayrılır?
Tüzük ambalajı malzemesine göre değil, işlevine göre ayırır.
| Tür | Tüzükteki tanım | Madde |
|---|---|---|
| Satış ambalajı | Satış noktasında son kullanıcı için ürünle birlikte bir satış birimi oluşturur. | Md. 3(1)(5) |
| Grup ambalajı | Belirli sayıda satış birimini bir arada tutar. Raf doldurmayı kolaylaştırabilir ya da bir stok ve dağıtım birimi oluşturabilir. Ürünün özelliklerini etkilemeden çıkarılabilir. | Md. 3(1)(6) |
| Taşıma ambalajı | Bir ya da birden çok satış biriminin ya da grubun elleçlenmesini ve taşınmasını kolaylaştırır, ürünü taşıma hasarından korur. Kara, demir, deniz ve hava yolu konteynerleri bu tanımın dışındadır. | Md. 3(1)(7) |
| E-ticaret ambalajı | İnternetten ya da başka bir uzaktan satış yoluyla satılan ürünü son kullanıcıya teslim eden taşıma ambalajıdır. | Md. 3(1)(8) |
Palet ve onu saran film taşıma ambalajıdır. Kolinin türü ise kullanımına bağlıdır.
Bu ambalajlara bugün hangi şartlar uygulanır?
Tüzük 12 Ağustos 2026'dan beri uygulanıyor (Md. 71). Taşıma ambalajı için bugün geçerli olanlar şunlardır:
- Ağır metal sınırı. Ambalajda ya da bileşenlerinde kurşun, kadmiyum, cıva ve altı değerlikli kromun toplamı 100 mg/kg'ı geçemez (Md. 5(4)). Bakanlık notuna göre bu sınır ahşap palete, streç filme ve çembere de uygulanır. Aynı nota göre Komisyon, ölçüm için CEN Report CR 13695-1/2000 belgesini tavsiye eder.
- PFAS sınırı. Yalnız gıdayla temas eden ambalaj içindir (Md. 5(5)). Gıdaya değmeyen palet, film ya da koli bu sınırın konusu değildir.
- Uygunluk değerlendirmesi ve beyan. Üretici, piyasaya arzdan önce değerlendirmeyi yapar, teknik dosyayı hazırlar ve AB uygunluk beyanını düzenler (Md. 15(2), Md. 38, Md. 39).
- Kimlik bilgisi. Ambalaj tür, parti ya da seri numarası taşır. Üreticinin adı ve posta adresi de yer alır. Ambalajın boyutu ya da niteliği buna elvermiyorsa bilgi eşlik eden belgede verilir (Md. 15(5), Md. 15(6)).
- Saklama. Teknik dosya ve beyan, tek kullanımlık ambalajda 5 yıl, yeniden kullanılabilir ambalajda 10 yıl saklanır (Md. 15(3)).
Bakanlık notuna göre palet, streç film ve çember birbirinden bağımsız taşıma ambalajları olarak değerlendirilir ve ayrı uygunluk değerlendirmelerine konu olabilir. Sınır değerlerin ayrıntısı PPWR şartları sayfasındadır.
Taşıma ambalajında üretici kim olur?
Tüzükte üretici, ambalajı ya da ambalajlı ürünü imal eden kişidir. Bir başkası ambalajı kendi adı ya da markasıyla tasarlatıyor ya da ürettiriyorsa üretici o olur (Md. 3(1)(13)). Tanımda üreticinin AB'de bulunması aranmaz.
Tedarikçi, üreticiye ambalaj ya da ambalaj malzemesi sağlayandır (Md. 3(1)(16)). İthalatçı ise AB'de yerleşiktir ve üçüncü ülkeden gelen ambalajı piyasaya arz eder (Md. 3(1)(17)). İthalatçı ambalajı kendi adı ya da markasıyla arz ederse üretici sayılır ve üreticinin yükümlülüklerini üstlenir (Md. 21).
Tüzükte atık yönetimi tarafında ayrı bir "producer" tanımı da vardır (Md. 3(1)(15)). Bu yazı yalnız uygunluk tarafındaki üreticiyi anlatır.
Ürününüzü kendi kolinizle gönderiyorsanız rolünüz ne?
Bu soruya tüzük tek cümleyle cevap vermez. Ticaret Bakanlığı'nın 3 Ağustos 2026 tarihli bilgi notuna göre rol, ambalajın niteliğine göre değişir. Nottaki örnekte bir kablo üreticisi ürününü Türkiye'de makara, streç film ve kartonla paketleyip İtalya'ya gönderir. Paleti, filmi ve kutuyu başka firmalardan alır.
- Ürünle birlikte AB pazarına giren ambalajın üreticisi ihracatçının kendisiyse, üretici yükümlülükleri ona ait olarak değerlendirilebilir.
- Paleti, filmi ve kutuyu satan firmalar o bileşenlerin teknik bilgisini ve destekleyici belgelerini ihracatçıya verir.
Notta ters yönde bir örnek de vardır. Streç film üretip Fransa'daki bir ambalaj üreticisine satan Türk firma, nihai ambalaj bakımından üretici değil, malzeme tedarikçisidir. Beyanı Fransız firma düzenler. Kısacası aynı malzeme sizi bir işte üretici, başka bir işte tedarikçi yapabilir. Rolün ihracat tarafındaki öbür yüzünü PPWR Türkiye'deki ihracatçıyı nasıl etkiler yazısında anlattık.
Palet, film ve koli tedarikçinizden ne istemelisiniz?
Tedarikçi, üreticinin uygunluğu gösterebilmesi için gereken bütün bilgi ve belgeyi vermek zorundadır. Bunu üreticinin kolayca anlayacağı bir dilde, kâğıt ya da elektronik olarak yapar (Md. 16(1)). Bakanlık notuna göre her tedarikçiden kendi bileşeni için şunlar istenebilir:
- malzeme ve hammadde bileşimi,
- teknik özellikler ve veri sayfası,
- ağır metale ve ilgili öbür maddelere ilişkin bilgi ya da analiz,
- varsa laboratuvar raporu,
- hangi ambalajı, hangi üretim serisini ve hangi şartı kapsadığı açık olan tedarikçi beyanı.
Aynı nota göre yalnız "PPWR'ye uygundur" yazan genel bir yazı her durumda yeterli olmayabilir. Tedarikçi beyanı AB uygunluk beyanının yerine de geçmez. Belgelerin yeterli olup olmadığına üretici karar verir.
Palet için iki not daha var. Bakanlık notuna göre EPAL'in yayımladığı beyan ve teknik açıklamalar destekleyici belge olarak kullanılabilir, ama tüzükte bu belgelerin tek başına yeteceğini söyleyen özel bir hüküm yoktur. Ahşap palet ya da özel ölçü ahşap ambalaj için her durumda laboratuvar testi yaptırmayı zorunlu kılan özel bir hüküm de yoktur.
Taşıma ambalajı için ileride hangi kurallar geliyor?
Aşağıdakiler bugün uygulanmıyor. Tarihleri ve koşulları tüzükte yazılıdır.
| Konu | Ne diyor | Ne zaman | Madde |
|---|---|---|---|
| Boş alan oranı | Grup, taşıma ya da e-ticaret ambalajını dolduran işletmeci, boş alan oranını en çok yüzde 50'de tutar. Hava yastığı, köpük, kâğıt kırpıntısı gibi dolgu malzemesinin kapladığı yer boş alan sayılır. | 1 Ocak 2030 ya da hesap yöntemini belirleyen uygulama tasarrufundan 3 yıl sonra. Hangisi daha geçse o. Komisyon yöntemi 12 Şubat 2028'e kadar belirler. | Md. 24(1)-(3) |
| Yeniden kullanım hedefi | Birlik topraklarında palet, kutu, kasa, palet sargısı ve çember gibi biçimlerde taşıma ambalajı kullanan işletmeci, bu ambalajın toplamda en az yüzde 40'ını bir yeniden kullanım sistemi içinde yeniden kullanılabilir ambalajdan seçer. | 1 Ocak 2030'dan itibaren. 1 Ocak 2040'tan itibaren yüzde 70 için çaba gösterilir. | Md. 29(1) |
| Uyumlaştırılmış etiket | Malzeme bileşimini gösteren etiket, e-ticaret ambalajı dışındaki taşıma ambalajına uygulanmaz. | Etiketin kendisi 12 Ağustos 2028 ya da sonrasına bağlıdır. | Md. 12(1) |
Yeniden kullanım hedefinin istisnaları vardır. Karton kutu biçimindeki ambalaj, tehlikeli madde taşımasında kullanılan ambalaj ve büyük makine ile ekipman için sipariş verene özel tasarlanan ambalaj bu hedeflerin dışındadır (Md. 29(4)).
Komisyon rehberine göre (C(2026) 3702, Bölüm 19) bu hedefler Birlik toprakları içindeki kullanımla sınırlıdır. Üçüncü ülkeden gelen malda, mal ithal edilip piyasaya arz edildikten sonra başlar. Bu çoğunlukla AB'deki ilk depodur. Tek bir varış noktasına giden sevkiyatın ilk depoda açılıp yeniden paketlenmesi gerekmez. Bütün tarihler PPWR takvimi sayfasında sıralıdır.
İlk ne yapmalısınız?
- AB'ye giden her sevkiyat için taşıma ambalajlarını yazın: palet, film, çember, koli, ayırıcı, dolgu.
- Her kalemin yanına işlevini ve onu kimden aldığınızı ekleyin.
- Her kalemde rolünüzü alıcınızla birlikte belirleyin ve yazıya dökün.
- Tedarikçilerinizden bileşim bilgisini, ağır metal bilgisini ve kapsamı açık bir beyan isteyin.
- Her ambalaj tipine bir kod verin. Kodu teknik dosyayla ve beyanla eşleştirin.
Bu adımları elle yürütmek istemiyorsanız Registamp'in PPWR modülü ambalaj kayıtlarınızdan ve tedarikçi belgelerinizden teknik dosyayı ve beyanı hazırlar. Registamp PPWR modülüne bakın.
Bu yazı genel bilgilendirme içindir, hukuki görüş değildir. Kendi durumunuz için tüzük metnine ve gerekirse bir uzmana başvurun.
Kaynaklar
- Tüzük (AB) 2025/40, Ambalaj ve Ambalaj Atıkları Tüzüğü: eur-lex.europa.eu/eli/reg/2025/40/oj
- Avrupa Komisyonu rehber bildirimi, C(2026) 3702 final, 5 Haziran 2026: EUR-Lex
- T.C. Ticaret Bakanlığı, PPWR duyurusu ve bilgi notu, 3 Ağustos 2026: ticaret.gov.tr